CSDL NVSS: tác giả Việt nam có bài công bố khoa học Scopus, ISI, Nafosted

Người biến Nature thành Nature

SSHPA (09-07-2018) - Nature là một tạp chí đại học nghiệp dư? Điều này thật quá đỗi vô lí khi Nature là một tạp chí đỉnh cao với lịch sử 149 năm, hệ số tác động 2017 Journal Impact Factor chót vót 41, và là tạp chí tiên phong của Nature Research - hệ thống xuất bản hàng đầu thế giới với hơn 148 tạp chí "khủng long" ở nhiều lĩnh vực. Thế nhưng, mọi thứ đều có điểm khởi đầu, và quá trình Nature trở thành Nature bắt đầu vào năm 1966 với cái tên John Maddox.

John Royden Maddox (1925 - 2009) đạt học bổng ngành hóa học tại University of Oxford khi ông chỉ mới 16 tuổi. Sau đó ông lấy bằng vật lý tại King's College London. Mặc dù chưa bao giờ viết luận án tiến sĩ nhưng sau tốt nghiệp ông trở thành giảng viên tại University of Manchester vào năm 1949. Thú vị hơn, ông có một quãng thời gian làm việc cùng Alan Turing với tư cách lập trình viên.

John Maddox (Nguồn: Skeptical Science)

Được công nhận là một nhà nghiên cứu vật lý lý thuyết tài năng, nhưng đồng lương ít ỏi của nghề giáo khiến ông quyết định chuyển sang ngành báo với vị trí phóng viên khoa học cho tờ The Guardian vào năm 1955 - khi đó, tờ báo này vẫn có tên là Manchester Guardian. Dù là một nhà nghiên cứu tài năng nhưng trong thời gian làm khoa học trước đó, John Maddox rất miễn cưỡng với việc công bố kết quả nghiên cứu của mình. Thời gian làm báo đã giúp ông đối mặt với việc phải viết và đăng bài hằng ngày, đồng thời hoàn thiện thêm các kĩ năng viết lách thông qua thử thách như xử lí bài viết 2000 chữ trong thời gian ngắn hạn. Từ năm 1962, ông có quãng thời gian nghỉ ngơi với nghề báo và quay lại giảng dạy tạm thời tại Rockefeller Institute ở New York. Sau đó ông quay về Anh và thử thách bản thân ở vị trí giám đốc dự án Science Teaching Project thuộc quỹ Nuffield Foundation.

Năm 1965, Nature lúc này khủng hoảng trầm trọng với doanh số chỉ khoảng 11,000 bản, mục Tin tức thì nhạt nhòa, và hầu hết nhân viên đều không phải là nhà khoa học. Chủ tịch thời đó của Macmillan Publishers - Maurice Macmillan - đã quyết định mời John Maddox vào vị trí tổng biên tập. Thời gian đầu là quãng thời gian Maddox dành để xử lí khoảng 2,300 bản thảo vẫn còn tồn đọng. Chỉ trong vài tháng, Nature thay da đổi thịt từ việc tưởng nhỏ như đánh dấu ngày nộp của bản thảo, đến quyết định lớn như áp dụng hệ thống bình duyệt bên cạnh một. Về mặt nội dung, các bài viết hàng đầu về chính sách khoa học, mục Tin tức náo nhiệt với sự xuất hiện của các bài bình luận về sự phát triển của khoa học giúp Nature ngày một cuốn hút hơn.

Một tựa sách của John Maddox (Nguồn: AbeBooks)

John Maddox định hướng Nature trở thành một tạp chí truyền thông khoa học đầy quyền lực với một trong các tiêu chí đánh giá là tin khoa học được đăng tải nhanh đến đâu. Ông đã thuê nhiều phóng viên báo chí thực thụ vào làm việc cùng với các biên tập viên bản thảo. Nhiều học trò của ông sau đó đã trở thành biên tập viên của các tạp chí như The Times, New Scientist, Wired. Vị thuyền trưởng này còn nổi tiếng với những quyết định “có 1 không 2” như đăng tải các bài viết “đi trên dây” như bài về vấn đề Đặt tên cho quái vật hồ Loch Ness, bỏ qua phản biện để đăng bài của nhà thiên văn học gây tranh cãi Fred Hoyle. Nổi tiếng nhất là câu chuyện Maddox đã cho công bố một nghiên cứu về kháng thể vào năm 1988 với điều kiện Nature được quan sát trực tiếp thí nghiệm, và cuối cùng nghiên cứu này bị phê bình tơi bởi bởi Nature sau khi được thí nghiệm không vượt qua được cuộc điều tra. Nhờ sự cá tính, mà rất thẳng thắn ấy mà Nature luôn đảm bảo chất lượng hạng nhất  dù bài viết có về chủ đề “quái dị” đi chăng nữa.

Một số bất đồng về quản lí đã khiến Maddox rời bỏ cương vị tổng biên tập vào năm 1973. Tuy nhiên chỉ 6 năm sau Nature và Maddox lại quay về với nhau như hai người bạn thân thiết. Tầm nhìn của Maddox tiếp tục giúp Nature khẳng định vị thế của một tạp chí khoa học đỉnh cao với các văn phòng được mở tại Pháp, Đức, hay Nhật Bản, và doanh số lúc này lên đến 57,000 bản. Vị tổng biên tập sẵn sàng gõ cửa từng phòng thí nghiệm để đảm bảo Nature là người chạm tay vào các nghiên cứu mới sớm nhất. Ông cũng cực kì khắt khe với việc đảm bảo Nature sẽ là người đầu tiên đưa tin về các nghiên cứu này qua lệnh cấm vận tin tức: các tờ báo khác sẽ nhận được thông báo sớm về các công bố mới nếu họ đồng ý không đưa tin cho đến một ngày nhất định và phải nêu tên tạp chí công bố nghiên cứu.

John Maddox cũng là người đặt nền móng cho hệ thống xuất bản Nature Research. Trong giai đoạn tại vị thứ nhất, ông đã bắt đầu hai phụ bản của Nature là Nature New BiologyNature Physical Sciences. Tuy nhiên phụ bản thêm thêm này chưa đủ lớn để phát triển thành tạp chí và sau khi ông rời khỏi ghế tổng biên tập thì chúng cũng bị loại bỏ. Đến năm 1992 thì tạp chí con đầu tiên là Nature Genetics được xuất bản và hiện nay, hệ thống này có đến 148 tạp chí chuyên sâu nhiều mảng như các tạp chí về nghiên cứu, các tạp chí review dành riêng cho việc bình luận, đi sâu và phân tích các thông tin mới nhất về khoa học, chuỗi các tạp chí hợp tác giữa Nature và các trung tâm, viện nghiên cứu hay các hiệp hội, tạp chí chuyên về dữ liệu Scientific Data.

Cuộc hành trình với Nature của John Maddox kết thúc vào năm 1995. Một năm sau đó ông được phong tước hiệp sĩ vì các đóng góp cho khoa học. Viện Hàn Lâm Hoàng Gia (The Royal Society) bầu ông là thành viên danh dự vào năm 2000. Vào năm 2012, quỹ từ thiện Sense about Science kết hợp với Nature thành lập giải thưởng The John Maddox Prize ghi nhận các nhà khoa học có đóng góp to lớn dù phải làm việc trong môi trường khó khăn hoặc thù địch.

Khi Nature đưa ra lời mời đầu tiên với John Maddox vào năm 1965, trình trạng hấp hối của tạp chí này đã khiến ông do dự. Nhưng sự mạo hiểm đã giúp John Maddox để lại di sản Nature đỉnh cao mà Phillip Campbell và Magdalena Skipper đã và đang tiếp tục phát triển. Tầm ảnh hưởng vĩ đại của John Maddox có lẽ được đánh giá rõ ràng nhất khi đứa con tinh thần của ông vẫn tiếp tục thuộc hàng “quái vật” trong xuất bản khoa học với một nền văn hóa thấm đẫm tinh thần John Maddox.


Bài liên quan:


Ý kiến bạn đọc (0):