CSDL NVSS: tác giả Việt nam có bài công bố khoa học Scopus, ISI, Nafosted

Hoàng gia Nhật Bản - khi nhà vua làm nghiên cứu khoa học

SSHPA (01-10-2018) – Theo truyền thống, các thành viên Hoàng gia Anh vốn không theo học đại học mà bắt đầu nghĩa vụ hoàng gia sau khi kết thúc chương trình phổ thông. Mãi cho đến năm 1970, Thái tử Charles, Thân vương xứ Wales, mới phá vỡ truyền thống này sau khi lấy bằng Cử nhân Nghệ thuật tại Trinity College thuộc University of Cambridge.

Trong khi đó, tại châu Á, các thành viên của một gia đình Hoàng gia lâu đời khác là Hoàng gia Nhật Bản kể từ thời Minh Trị đã được đào tạo tại Gakushuin University, một ngôi trường nhỏ và danh giá chuyên đào tạo dòng dõi quý tộc Nhật. Hầu hết các thành viên Hoàng gia Nhật đều là cựu sinh viên của ngôi trường này và rất nhiều người trong số họ không chỉ nổi bật với tư cách Hoàng tộc mà còn là những nhà nghiên cứu.

Thiên Hoàng Chiêu Hòa Hirohito (Nguồn: History of Oceanography)

Thiên Hoàng Chiêu Hòa Hirohito – cha của Nhật Hoàng Akihito và Hoàng tử Hitachi là một nhà nghiên cứu sinh vật biển có nhiều đóng góp đặc biệt trong phân loại loài sinh vật biển và đặc biệt là nghiên cứu về phân lớp Hydrozoa. Một phòng thí nghiệm nhỏ được ông dựng lên tại Cung điện Hoàng gia ở Tokyo. Trong nhiều năm, ông và các cộng sự đã phân loại hơn 28000 sinh vật biển. Bộ sưu tập đồ sộ mà ông thu thập được tại vịnh và biển Sagami hiện được lưu trữ tại viện Showa Memorial Institute, thuộc Nảo tàng quốc gia về thiên nhiên và khoa học ở Tokyo.

Niềm đam mê với khoa học cha có lẽ đã tác động rất nhiều đến Nhật Hoàng Akihito và Hoàng tử Hitachi (Masahito).

Nhật Hoàng Akihito là một cựu sinh viên tiêu biểu của trường Gakushuin với mối quan tâm sâu sắc về cá và phân loại cá bống. Khi vẫn còn là Thái tử, ông đã là thành viên của Hiệp hội Nghiên cứu cá Nhật Bản (Ichthyological Society of Japan). Từ năm 1963 đến 1989, ông đã công bố 30 nghiên cứu trên tạp chí của hội. Năm 1984, Thái tử là một trong các tác giả của cuốn sách The Fishes of the Japanese Archipelago – cuốn bách khoa toàn thư có minh họa đầu tiên về 330 loài cá của Nhật Bản.

Sau khi lên ngôi vào năm 1990, Nhật Hoàng Akihito vẫn tiếp tục mối quan tâm của mình với khoa học và thường xuyên công bố trên các tạp chí quốc tế khác nhau về với tên quen thuộc của ông: Akihito (Imperial Residence, Nhật Bản). Vào năm 2009, Nhật Hoàng gửi tặng Đại học Khoa học Tự nhiên – ĐHQGHN mẫu vật một loài cá bống mà ông đã thu thập được tại sông Ba Sắc, Cần Thơ từ năm 1974. Theo CSDL Scopus, Nhật Hoàng có tổng cộng 7 công bố và đã được trích dẫn 111 lần.

Đặc biệt hơn, hai trong số đó ông công bố cùng với con trai thứ hai của mình là Thân vương Fumihito (Akishino) trên tạp chí Gene của NXB Elsevier (HSTĐ JIF 2.43, CiteScore 2.43). Nghiên cứu năm 2016 về đặc điểm của hai loài cá bống dựa trên phân tích DNA là nghiên cứu gần đây nhất của Nhật Hoàng. Còn nghiên cứu công bố năm 2000 là nghiên cứu có số lượng trích dẫn nhiều nhất của Nhật Hoàng: 90 trích dẫn (Theo Scopus).

Nghiên cứu trên Gene (2016) do Nhật Hoàng Akihito dẫn dắt và Thân vương Fumihito là tác giả thứ 2

Bên cạnh các nghiên cứu về cá bống, theo lời mời của ban biên tập của tạp chí Science (JIF 37.205, CiteScore 15.85) vào năm 1992, Nhật Hoàng đã đóng góp một bài quan điểm về lịch sử khoa học Nhật Bản từ sau khi mở cửa tiếp xúc với người châu Âu.

Em trai của Nhật Hoàng Akihito, Hoàng tử Hitachi (Masahito) tốt nghiệp Đại học Gakushuin năm 1958 và sau đó theo học ngành sinh học về phân chia tế bào tại Đại học Tokyo. Đến năm 1969, Hoàng tử Hitachi trở thành nghiên cứu viên tại tổ chức Japanese Foundation for Cancer Research.

Theo Scopus thì Hoàng tử có tổng cộng 24 nghiên cứu từ năm 1984 đến 2003 về ung thư và quá trình biến đổi từ tế bào bình thường thành tế bào ung thư (carcinogenesis). Tổng số trích dẫn của Hoàng tử theo Scopus là 424. Hai tác phẩm có nhiều trích dẫn nhất của Hoàng tử cùng 44 trích dẫn - được đăng trên tạp chí Japanese Journal of Cancer Research (Hiện đã đổi tên thành Cancer Science – JIF 4.372, CiteScore 4.48) vào năm 19881989. Trên Google Scholar, tuy không có thống kê chính xác nhưng các công bố của Hoàng tử đều có số lượt trích dẫn cao.

Masahito, hoàng tử Hitachi, nhận giải thưởng Prizes of the Chart of Paris Against Cancer 2016 (Nguồn: mvvfoundation)

Vì những đóng góp của mình trong nghiên cứu ung thư, Hoàng tử Hitachi được tiến cử trở thành thành viên danh dự của hiệp hội German Association for Cancer Research vào năm 1999 và trở thành người ngoại quốc đầu tiên ở vị trí đó. Sau đó, vào năm 2001, Hoàng tử được bầu vào vị trí Chủ tịch danh dự của tổ chức Japanese Foundation for Cancer Research.

Hoàng Thái tử Naruhito, người sẽ kế vị Nhật Hoàng Akihito vào năm sau lại đặc biệt quan tâm đến các vấn đề về nước. Đầu năm 2018, Hoàng Thái tử đã tham gia viết hai chương sách trong cuốn Asia and the History of the International Economy Essays in Memory of Peter Mathias được xuất bản bởi Routledge. Ông đã điều tra về quản lý nước ở sông Thames và sự phát triển của London ở thế kỉ 18, sau đó liên hệ với vấn đề tương tự tại Nhật Bản trong thời kỳ phát triển của Edo (Tokyo ngày nay).

Hoàng Thái tử Naruhito phát biểu tại World Water Forum tại Brazil hồi tháng 3 năm 2018 (Nguồn: Nippon.com)

Em trai của Hoàng Thái tử, Thân vương Fumihito (Akishino) lấy bằng tiến sĩ chuyên ngành điểu học tại Graduate University for Advanced Studies vào năm 1996 với luận án tiến sĩ về nguồn gốc của gà và quá trình chúng được thuần hóa. Hiện nay, Thân vương là viện trưởng viện Yamashina Institute for Ornithology và chủ tịch hiệp hội Japanese Association of Zoos and Aquariums, đồng thời ông cũng là giáo sư thỉnh giảng tại Tokyo University of Agriculture và nghiên cứu viên tại University of Tokyo.

Dữ liệu trên Scopus cho biết Thân vương công bố 19 nghiên cứu và có 619 trích dẫn. Các nghiên cứu hầu hết được Thân vương công bố dưới tên Akishinonomiya Fumihito và nhiều nghiên cứu công bố trên các tạp chí hàng đầu như PNAS của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Hoa Kỳ (JIF 9.504, CiteScore 8.59), tạp chí Open-Acess hàng đầu của của NXB Public Library of Science - PLOS ONE (JIF 2.766, CiteScore 3.01), hay Current Biology xuất bản bởi Cell Press/Elsevier (JIF 9.251, CiteScore 5.26).

Thân vương Fuhimito trong một chuyến đi thực địa (Nguồn: Yamashina Institute for Ornithology)

Cũng có rất nhiều thành viên khác của Hoàng thất Nhật Bản cũng theo đuổi sự nghiệp học thuật bên cạnh các nhiệm vụ của hoàng gia như Hoàng tử Mikasa (Takahito) – thỉnh giảng tại Tokyo University of the Arts từ năm 1985 – 2002; Công chúa Akiko nhà Mikasa tốt nghiệp tiến sĩ tại University of Oxford năm 2010 và từ năm 2015 là nhà nghiên cứu tại Institute of Japanese Culture, Kyoto Sangyo University.

Theo phóng viên Akiko Tada của The Asahi Shimbun, những đóng góp cho khoa học củng cố hình ảnh của gia đình Hoàng gia Nhật Bản một cách rất tích cực. Bên cạnh đó, chắc chắn các thành tựu khoa học của Gia đình Hoàng gia cũng góp phần thúc đẩy nền khoa học Nhật Bản đến những những thành công lớn như giải Nobel Y học 2018 của nhà nghiên cứu Tasuku Honjo.

*Ảnh Thumbnail: Nguồn


Bài liên quan:


Ý kiến bạn đọc (1):

  • Trả lời H.M.T (10/3/2018 11:37 AM): Nhật Hoàng Akihito theo học tại khoa chính trị trường Đại học Gakushuin từ năm 1952 đếm 1956 nhưng cũng có rất nhiều nguồn cho biết Nhật Hoàng chưa bao giờ tốt nghiệp một cách chính thức. Tham khảo: https://www.thefamouspeople.com/profiles/akihito-4475.php https://www.mofa.go.jp/s_sa/sea2/ph/page3e_000442.html https://edition.cnn.com/2012/12/07/world/asia/emperor-akihito---fast-facts/index.html http://www.kunaicho.go.jp/e-about/history/history01.html