CSDL NVSS: 657 tác giả Việt nam có bài công bố khoa học Scopus, ISI, Nafosted

Đại học Thanh Hoa - đại diện của sự phát triển của khoa học Trung Quốc

SSHPA (18-11-2018) – Kể từ năm 1995, đề án 211 của chính phủ Trung Quốc được phê duyệt nhằm biến 100 viện và trường đại học của nước này phù hợp hơn với thế kỉ 21. Đến năm 2015, kế hoạch Double First Class Plan (双一流) hỗ trợ các trường đại học hàng đầu Trung Quốc và một số khoa của các trường khác để đi đến chuẩn quốc tế.

Cuối cùng, cây xanh đã cho ra quả ngọt. Trong giai đoạn 2013–2016, trường Đại học Thanh Hoa sản xuất ra nhiều công trình thuộc top 1% trích dẫn ở ngành toán và máy tính, và top 10% trích dẫn ở khối ngành STEM nhiều hơn bất kì trường đại học nào trên thế giới. Cùng với Đại học Bắc Kinh, hai ngôi trường danh giá nhất Trung Quốc này có cùng mô hình như các trường đại học nghiên cứu tại Phương Tây: Thanh Hoa dẫn đầu về kĩ thuật và khoa học tự nhiên, còn Đại học Bắc Kinh là cái nôi của các nhà tư tưởng (Đại hội Triết học Thế giới 2018 được tổ chức tại đây hồi tháng 8 vừa qua).

(Nguồn: Wikimedia)

Sự phát triển kinh tế của Trung Quốc đã thúc đẩy nền khoa học Trung Quốc thông qua các chương trình tài trợ hay tiền tưởng ‘doping tài chính’. Hiện nay, mức thưởng cao nhất cho một công bố trên Nature hoặc Science cho các nhà khoa học Trung Quốc lên đến hơn 3 tỷ đồng Việt Nam. Đồng thời, kế hoạch phát triển khoa học 5 năm từ 2016 đến 2020 có ngân sách lên tới 34 tỷ USD và nhắm đến các vấn đề cơ bản của cơ bản. Tiềm lực mạnh mẽ đã trở thành bệ phóng quan trọng cho khoa học Trung Quốc.

Tuy vậy, các chiến lược phát triển của khoa học Trung Quốc, mà đại diện là Đại học Thanh Hoa được bắt đầu khi họ bắt đầu gửi các sinh viên ưu tú của mình ra nước ngoài. Hai trưởng khoa kinh tế quản trị và khoa học sự sống của Thanh Hoa đều là các ngôi sao từng kinh qua các trường lớn tại Mỹ như Columbia, Yale, Harvard, Stanford, Johns Hopkins hay Princeton. Một số điều kiện tại Thanh Hoa tuy không thể cạnh tranh được với các trường tại Mỹ nhưng với khoản lương 6 chữ số và môi trường văn hóa truyền thống cao đã giúp Thanh Hoa thu hút các nhân tài về nước.

Bên cạnh đó, cơ chế biên chế giống các trường tại Mỹ cũng là một điểm cộng để kích thích năng lực lao động của các nhà nghiên cứu. Sáu năm một lần sẽ có kiểm tra năng lực thông qua công trình đã công bố và sau đó tương lai của các nhà nghiên cứu sẽ được định đoạt. Việc nhảy vọt từ vị trí thứ 66 ở ngành toán và máy tính trong giai đoạn 2006–2009 lên vị trí dẫn đầu như hiện nay là kết quả của thay đổi mạnh mẽ đó.

(Nguồn: Photo by Abby Chung from Pexels)

Mặc dù vậy, việc tập trung vào nghiên cứu và công bố khiến một số ngành hướng đến ứng dụng thực tiễn, ít công bố bị yếu thế đi dù đóng góp là không nhỏ. Bên cạnh đó, cũng những lo lắng việc áp lực công bố và sự nghiệp sẽ khiến các nhà nghiên cứu bị thui chột tính sáng tạo và không có những suy nghĩ dị biệt. Một lo lắng nữa là sự không đồng đều giữa khoa học tự nhiên và khoa học xã hội. Sử dụng tiếng Anh để làm việc luôn là một thử thách lớn, và các nhà khoa học xã hội gặp rất nhiều vấn đề để truyền tải suy nghĩ sang một ngôn ngữ khác. Tuy nhiên, thực tế các nhà khoa học Trung Quốc sử dụng tiếng Anh thoải mái hơn rất nhiều so với Hàn Quốc hay Nhật Bản. Giới hạn về các vấn đề được bàn luận cũng khiến khoa học Trung Quốc bị hạn chế đi phần nào.

Sự hậu thuẫn của chính phủ, nên kinh tế cũng như các chiến lược, chính sách hợp lí và cứng rắn đã giúp nền khoa học Trung Quốc phát triển mạnh mạnh mẽ. Một số vấn đề còn lại khó có thể kìm hãm được chuyển động của khoa học Trung Quốc.

*Bài viết xuất phát từ Tsinghua University may soon top the world league in science research (Economist), bổ sung các thông tin liên quan.


Bài liên quan:


Ý kiến bạn đọc (0):