CSDL NVSS: tác giả Việt nam có bài công bố khoa học Scopus, ISI, Nafosted

Vài dòng cho cả đời Jean Bourgain (1954–2018)

SSHPA (12-02-2019) — Ngày 22-12-2018, nhà toán học người Bỉ Jean Bourgain (1954–2018) đã qua đời ở tuổi 64. Ông tốt nghiệp tiến sỹ năm 1977 tại Vrije Universiteit Brussel, trường thuộc hệ Flemish tách ra từ Université Libre de Bruxelles năm 1970.

Trong suốt cuộc đời khoa học lỗi lạc, ông nổi tiếng với khả năng nhiều lần tiến vào làm chủ những nhánh toán học khó khăn, để rồi lại nhanh chóng làm nên những sáng tạo toán học tuyệt vời cho những địa hạt mới cho nghiên cứu. Những đóng góp nhiều tới mức không thể liệt kê nổi. Vài điểm tóm tắt nhất được Nature giới thiệu: https://www.nature.com/articles/d41586-019-00499-x.

Năm 1994, ông được trao giải thưởng Fields, và sau đó bắt đầu làm việc tại viện nghiên cứu lừng lẫy Institute for Advanced Study (IAS) ở Princeton, New Jersey, nơi những bậc tiền nhân vĩ đại như Albert Einstein và Kurt Gödel làm nên những cống hiến lớn lao cho khoa học. Các nhà toán học đánh giá rằng, khi nhận giải thưởng Fields, sự nghiệp toán học của ông mới chỉ bắt đầu!

Ông sáng tạo với tốc độ kinh hoàng. Số lượng công trình ông đã xuất bản trong cuộc đời khoảng 500. Tốc độ tư duy và hoàn thành công việc của ông gấp từ 5 đến 10 lần một nhà toán học giỏi. Trình bày vấn đề toán học với ông là một nỗi kinh hoàng, mặc dù nhân cách của ông tuyệt vời và là người hào phóng trí tuệ. Đó là bởi vì tốc độ suy nghĩ và sáng tạo của ông quá nhanh. Nhiều vấn đề những giáo sư toán học đau đầu vật lộn ròng rã nhiều tháng trời có thể được ông giải quyết trong chốc lát bằng một kỹ thuật mà ông vừa mới tư duy ra. Một nhà toán học đã xé ngay bản thảo nghiên cứu kỳ công sau khi gặp Bourgain trình bày và ông ngay lập tức "chế" ra kỹ thuật chứng minh trong nháy mắt.

Sức chiến đấu của Bourgain gây kinh ngạc với mọi người. Năm 2014 ông bị chẩn đoán ung thư tụy. Năm 2015, ông và cộng sự chứng minh xong một phỏng ước toán học thuộc địa hạt lý thuyết số rất hóc búa đã thách đố nhân loại 80 năm trời. Đại đa số các nhà toán học giỏi lúc đó dự báo lời giải sẽ đến từ lý thuyết số, nhưng Bourgain đã giải quyết bằng phân tích điều hòa.

Với những đóng góp xuất sắc cho toán học nhân loại, ông đã giành được những giải thưởng lớn như Fields, Breakthrough hay Steele. Cuộc đời khoa học của ông tuy chỉ còn lưu lại vài dòng giản dị trên trang Wikipedia, nhưng chắc chắn đó là những dòng chữ vàng, ghi dấu mãi mãi trong ký ức các thế hệ toán học tương lai về một tài năng vĩ đại. Các tác phẩm của ông sẽ luôn luôn được hồi sinh nhờ lớp lớp những trích dẫn khoa học của các tác phẩm tiếp nối. 

Dòng tư duy vĩ đại của Bourgain đã ngừng chảy. Nhưng các nhà toán học cho rằng sẽ có khoảng 50 công trình nữa của ông sẽ tiếp tục được xuất bản sau khi ông qua đời.

(Nguồn: Nature)

*Tham khảo thêm tại Nature.


Bài liên quan:


Ý kiến bạn đọc (0):