CSDL NVSS: 657 tác giả Việt nam có bài công bố khoa học Scopus, ISI, Nafosted

“Tôi có thực sự giỏi đến thế?” — Hội chứng tự ngờ vực trong cộng đồng khoa học

SSHPA (19-02-2019) — Bị từ chối bản thảo hay đơn xin tài trợ là chuyện thường ngày trong cuộc sống của một nhà nghiên cứu. Tác giả John Kirwan từng thống kê trong số các công việc đã hoàn thành của ông, chỉ có 38% trở thành các công bố khoa học hoàn chỉnh. Sự khắc nghiệt, bản chất công việc đòi hỏi sự phấn đấu không ngừng khiến các nhà nghiên cứu, đặc biệt là những người trẻ, có nguy cơ mắc phải các chứng bệnh tâm lý cao hơn.

(Nguồn: Photo by Lucas Allmann from Pexels)

Theo các nhà nghiên cứu tâm lý, rất nhiều nhà khoa học còn phải chịu đựng hội chứng kẻ mạo danh (Imposter Syndrome; dễ hiểu hơn là ‘Hội chứng tự ngờ vực’). Những người mắc phải hội chứng luôn thường trực cảm giác tự nghi ngờ bản thân đến cùng cực: Họ thấy mình là một kẻ lừa đảo. Họ có thể công bố solo trên một tạp chí tốt nhưng ngay lập tức sẽ tự nhủ đó là may mắn. Đối với họ, mọi thứ đều chưa đủ hoặc có thể tốt hơn, tài trợ có thể lớn hơn, bài viết có thể hoàn hảo hơn.

Theo Scientific American, những người thông minh và thành công thường gặp phải hội chứng này, đặc biệt là sau những thành tựu đáng ghi nhận. Theo tác giả Chris Woolston trên Nature, hai năm sau khi xuất bản On the Origin of Species (1859), Charles Darwin phàn nàn đôi khi ta chỉ sống để làm ra mấy thứ vớ vẩn. Nhà sinh vật học tiến hóa Josh Drew từng chứng kiến rất nhiều nghiên cứu sinh gặp phải vấn đề tương tự, đặc biệt là những sinh viên đến từ môi trường cạnh tranh cao. Rất nhiều người là sinh viên giỏi khi học đại học nhưng sau thời gian chuyển tiếp lên cao học, họ cảm thấy nghi hoặc bản thân hơn và đôi lúc còn tự phá bỏ cơ hội của mình vì mất dần sự tự tin.

(Nguồn: Nature/Adapted from Tomacco Getty)

Đối mặt với hội chứng này không hề dễ dàng, nhất là trong môi trường bạn dễ dàng cảm thấy bế tắc như khoa học. Trên NatureJobs Blog, nhà vật lý Athene Donald chia sẻ một số kinh nghiệm cá nhân của mình như đôi lúc chúng ta cần phải thỏa hiệp và đưa ra lựa chọn khó khăn; có hay không có kế hoạch, chúng ta cần phải nắm bắt cơ hội. Đối với một số nhà khoa học khác như Matt von Hippel, anh cho rằng chúng ta cần có sự dũng cảm. Đôi lúc, một lời mời được đưa ra có nghĩa là cả một hệ thống nghĩ rằng bạn đã đủ năng lực; vì vậy điều cần làm là thu hết can đảm và chấp nhận thử thách. Ngoài ra, công bố một lý lịch khoa học thảm bại cũng là một sự chia sẻ cần thiết với những người đồng nghiệp ngoài kia.

Khoa học luôn đề cao sự chính xác trong tính toán, nhưng để tự đo lường năng lực bản thân luôn là một thử thách, nhất là khi chúng ta chợt nhận ra rằng chúng ta không thể biết tất cả mọi thứ. Chính vì thế, mỗi nhà nghiên cứu luôn cần có một chút khiêm tốn, một chút dũng cảm, và một chút tĩnh tâm để vượt qua chính mình.

*Tham khảo:

Chris Woolston. (2016). Faking it. Nature, 529, 555-557, doi:10.1038/nj7587-555a

Ellen Hendriksen. (2015). What is Imposter Syndrome. Scientific American, URL: https://www.scientificamerican.com/article/what-is-impostor-syndrome/

Indrayani Ghangrekar. (2013). Athene Donald: I still suffer from ‘Imposter Syndrome’. NatureJobs Blog, URL: http://blogs.nature.com/naturejobs/2013/06/21/athene-donald-i-still-suffer-from-imposter-syndrome/.


Bài liên quan:


Ý kiến bạn đọc (0):