CSDL NVSS: 657 tác giả Việt nam có bài công bố khoa học Scopus, ISI, Nafosted

Tuổi thơ khó khăn khiến nhận thức suy giảm khi về già

SSHPA (26-02-2019) — Một nghiên cứu mới đây trên Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) đã phân tích cơ sở dữ liệu của hơn 24000 người trên 50 tuổi. Những cá nhân này được kiểm tra chức năng nhận thức mỗi 2 năm trong giai đoạn 2004 đến 2015. Bên cạnh đó, một số yếu tố về thời thơ ấu của họ cũng được đánh giá như số lượng sách trong nhà, nghề nghiệp của cha mẹ, hay ở nhà có vệ sinh trong và nước dùng sinh hoạt hay không.

(Nguồn: Pexels)

Kết quả phân tích đã cho thấy, những người lớn lên trong gia đình giàu có hơn thường có trí tuệ minh mẫn hơn khi về già. Tìm hiểu thêm về nghề nghiệp và giáo dục của các đối tượng điều tra khi lớn lên, các nhà nghiên cứu nhận thấy các yếu tố này không hoàn toàn xóa bỏ được ảnh hưởng của việc lớn lên trong môi trường thiếu thốn.

Theo các nhà nghiên cứu, có 3 lý thuyết có thể giải thích cho kết quả này:

  • Mô hình trễ (latency model): Trẻ em gia đình khá giả có thể được tham gia các lớp học thêm, trại hè, hay đọc sách nhiều hơn. Sự kích thích trí não từ khi còn nhỏ này giúp cấu trúc não bộ của nhóm đối tượng này phức tạp hơn, nhiều kết nối hơn giữa các nơ-ron thần kinh. Khi về già là lúc các nơ-ron dần thoái hóa thì các kết nối thêm cho thấy sự khác biệt.
  • Mô hình con đường (pathway model): Trẻ em gia đình khá giả sẽ phát triển với định hướng tốt hơn, giúp họ có cuộc sống bớt căng thẳng hơn khi về già. Vì vậy, sức khỏe trí não của nhóm đối tượng này sẽ được bảo vệ tốt hơn.
  • Mô hình tích lũy (cumulative model): Trẻ em gia đình nghèo khó sẽ dễ gặp phải các trải nghiệm không mấy dễ chịu như bạo hành, hay sử dụng chất kích thích. Điều này dẫn tới kết quả học tập kém và dần dần là sự suy giảm chức năng nhận thức.

Một phát hiện bất ngờ khác của nghiên cứu này là kết quả cho thấy nhóm đối tượng khá giả lại cho thấy sự suy giảm chức năng nhận thức nhanh hơn.

Một số kết quả gần đây cũng cho thấy các hành vi đánh mắng dẫn tới trẻ nhỏ có hành vi sai trái; trong khi đọc sách lại giúp phát triển các kĩ năng đọc, hiểu lâu dài. Rõ ràng, chúng ta cần tiếp tục có các biện pháp mạnh tay để bảo vệ tuổi thơ của các em nhỏ.

*Tham khảo:

Olga Khazan. (2019). A Poor Childhood Could Hurt Your Memory in Old Age. The Atlantic. URL: https://www.theatlantic.com/amp/article/583579


Bài liên quan:


Ý kiến bạn đọc (0):