CSDL NVSS: tác giả Việt nam có bài công bố khoa học Scopus, ISI, Nafosted

Khác biệt giới, tài nguyên xã hội và khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu

SSHPA (18-03-2019) — Là một quốc gia có điều kiện tự nhiên trù phú, Việt Nam cũng đồng thời chịu nhiều ảnh hưởng của biến đổi khí hậu. Bên cạnh yếu tố kinh tế, những tác động khí hậu còn ảnh hưởng đến đời sống xã hội như là bất bình đẳng về giới. Các nguyên nhân của sự bất bình đẳng này có thể kể tới sự khác biệt thể chất, về quyền sở hữu đất/tài nguyên, vị thế của phụ nữ trong gia đình và cộng đồng, và đặc biệt là khác biệt về giới trong vấn đề tài nguyên xã hội.

Các tác giả Phan Thị Loan, Sue Ching Jou (National Taiwan University, Đài Loan) và Lin Jun-Hua (National Dong Hwa University, Đài Loan) đã nghiên cứu tìm hiểu những khác biệt về giới trong năng lực ứng phó (Adaptive Capacity) với biến đổi khí hậu cũng như mối liên hệ giữa giới tính, tài nguyên xã hội và năng lực ứng phó tại Việt Nam. Các phát hiện của nghiên cứu được công bố trên tạp chí Sustainability (2017 JIF = 2.075; CiteScore = 2.37) ngày 27-02-2019 vừa qua.

Nhóm tác giả đã tiến hành khảo sát tại xã Đông Minh, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình, một khu vực có tỉ lệ hộ nông thôn cao (chủ yếu nuôi trồng thuỷ sản), dễ bị tác động bởi hiện tượng bão lũ và xâm nhập mặn và thể hiện giới tính trong xã hội mang nét đặc trưng của các cộng đồng duyên hải nông thôn Việt Nam. Tổng cộng 99 nông dân sinh sống trong vùng (35 nữ, 64 nam) đã tham gia trả lời bảng câu hỏi. Sau đó, nghiên cứu còn tiếp tục tiến hành phỏng vấn chi tiết các lãnh đạo địa phương và 13 người dân, mô phỏng các cuộc họp bàn luận về vấn đề biến đổi khí hậu để thu thập dữ liệu và ý kiến phản hồi từ những người dân tham gia quan sát. Các kết quả định lượng từ bảng câu hỏi được tổng hợp để đánh giá 14 khía cạnh của năng lực ứng phó trong khi các dữ liệu định tính từ việc phỏng vấn và quan sát được sử dụng để đánh giá các khía cạnh của tài nguyên xã hội.

Kết quả phân tích cho thấy khác biệt về giới có tác động lên khả năng tiếp cận thông tin và tiếp nhận trợ giúp đối với vấn đề biến đổi khí hậu. Cụ thể, nam giới có xu hướng tham gia các tổ chức chính thống và dễ tiếp cận các thông tin kinh tế, chính trị và xã hội, từ đó củng cố vai trò chủ chốt trong việc đưa ra các quyết định trong gia đình và cộng đồng. Chính vì vậy, nam giới thường là người ra quyết định chính trong các vấn đề ứng phó với biến đổi khí hậu, khiến cho khả năng phục hồi kinh tế của họ tăng đáng kể. Trong khi đó, phụ nữ thường gia nhập các hội phụ nữ và duy trì các kết nối cá nhân nên thường tiếp cận các kiến thức về chăm sóc sức khoẻ và gia đình. Họ có xu hướng không tự tin vào hiểu biết của bản thân và thường sẽ thuận theo các quyết định của nam giới để tránh gây mâu thuẫn. Các kết quả cũng chỉ ra rằng việc phụ nữ dễ dàng được nhận hỗ trợ từ các tổ chức tập thể khiến họ cũng có nguy cơ cao hơn bị phụ thuộc vào trợ giúp và dễ chịu tác động từ biến đổi khí hậu.

(Nguồn: Photo by Phan Dang Viet Tung from Pexels)

Các nhà nghiên cứu cho rằng phụ nữ cần bắt đầu tự chuẩn bị các phương án ứng phó bởi họ vẫn nằm trong nhóm có nguy cơ chịu ảnh hưởng cao khi ít nắm quyền tự chủ tài chính trong gia đình. Việc nam giới giữ phần lớn quyền quyết định nhưng ít được nhận hỗ trợ từ cộng đồng cũng đặt cho họ nhiều gánh nặng hơn. Do đó, chính quyền địa phương cần nhận thức được những ảnh hưởng tiêu cực của việc phân bổ tài nguyên xã hội bất hợp lí và giảm thiểu sự bất bình đẳng về giới trong việc tiếp nhận hỗ trợ từ cộng đồng.

*Thông tin thư viện (chuẩn APA):

Phan, L., Jou, S., & Lin, J.-H. (2019). Gender inequality and adaptive capacity: The role of social capital on the impacts of climate change in Vietnam. Sustainability11(5), 1257, DOI: 10.3390/su11051257.

Hoàng Phương Hạnh (Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, Hà Nội)


Bài liên quan:


Ý kiến bạn đọc (1):

  • Trả lời Vu Thi Hanh (3/18/2019 11:30 PM): Bài viết hay. Cảm ơn tác giả!