CSDL NVSS: tác giả Việt nam có bài công bố khoa học Scopus, ISI, Nafosted

Những chuyển động mạnh mẽ và không ngừng đưa khoa học tiến vào kỷ nguyên mở

SSHPA (28-03-2019) — Sự thay đổi trong khoa học thế giới ngày một rõ rệt. Kể từ sau khi Plan S và liên minh cOALition S được công bố, các quỹ tài trợ quốc gia và các quỹ tài trợ tư nhân lớn đều tham gia liên minh hoặc lên tiếng ủng hộ bản kế hoạch táo bạo này.

Ngày 13-2-2019, quỹ tài trợ khoa học đầu tiên thuộc một quốc gia châu Phi—National Science and Technology Council of Zambia—đã chính thức tham gia liên minh cOALition S. Sau đó, ngày 25 tháng 3 mới đây, cOALition S tiếp tục chào đón một tổ chức tài trợ đầu tiên đến từ Trung Đông—The Higher Council for Science and Technology của Jordan—gia nhập liên minh. Hiện tại, cOALition S bao gồm các thành viên đến từ châu Âu, Bắc Mỹ, châu Phi và Trung Đông. Trong khi đó, bản kế hoạch Plan S cũng nhận được sự ủng hộ từ khắp mọi nơi trên thế giới, có thể kể đến Viện Hàn lâm Khoa học Châu Phi (African Academy of Sciences - AAS) hay Trung Quốc.

Kể từ sau ngày 1-1-2020, toàn bộ các nghiên cứu khoa học được tài trợ bởi 13 tổ chức tài trợ quốc gia và 4 quỹ tài trợ từ thiện (sẽ tiếp tục tăng thêm) sẽ phải công bố mở. Các nhà xuất bản vì vậy cũng đã có các chuyển động để tuân thủ theo 10 nguyên tắc cơ bản của Plan S.

Ngày 26-3-2019 vừa qua, tổ chức Project DEAL—đại diện cho hơn 700 trường đại học và viện nghiên cứu tại Đức—đã đạt được thỏa thuận quan trọng với nhà xuất bản 200 năm tuổi Wiley. Theo đó, bắt đầu từ tháng 7 năm 2019, các nhà nghiên cứu thuộc các trường, viện được đại diện bởi DEAL sẽ có thể công bố Open Access và truy cập bất kì một bài báo nào trong hệ thống của Wiley chỉ với một khoản phí chung. Khoản phí này sẽ phụ thuộc vào số lượng các nghiên cứu được công bố trong một năm bởi các nhà khoa học Đức, ước tính khoảng 9500 bài, tương đương khoảng €26,125,000 ($29.5 triệu đô la) một năm. Thỏa thuận này sẽ kéo dài trong 3 năm.

Bên cạnh Đức, Wiley cũng đã đạt thỏa thuận quan trọng với đại diện đến từ Hungary và Na Uy. Khác đôi chút so với Đức, thỏa thuận của hai quốc gia này sẽ có một khoản phí thường niên cụ thể với một số lượng bài giới hạn. Mặc dù vậy, các thỏa thuận này đều nhằm hướng đến hợp nhất chi phí truy cập nghiên cứu đóng và phí xuất bản Open Access. Theo của Katalin Urbán, giám đốc của Electronic Information Service National Programme—tổ chức đại diện cho hơn 200 viện nghiên cứu tại Hungary—thì các nhà xuất bản lớn như Wiley, Springer Nature hay Taylor & Francis đều rất thân thiện, trong khi đàm phán với Elsevier thì lại đang gặp bế tắc. Thực tế, nhiều quốc gia và hệ thống trường đại học đã quyết định từ mặt với nhà xuất bản này.

Một ông lớn khác là Springer Nature, bên cạnh đàm phán với các nhà khoa học, thì cũng đã đưa ra một chương trình kết hợp với ResearchGate đáng chú ý. Các nhà nghiên cứu trên ResearchGate từng công bố trên 23 tạp chí thuộc hệ thống Nature Research sẽ được truy cập toàn văn nghiên cứu của mình.

Ijad Madisch, CEO của ResearchGate, và Steven Inchcoombe, đại diện của Springer Nature, đã cùng nêu lên quan điểm trên Scientific American. Cả hai thương hiệu này đều hướng đến một mục đích chính là thách thức thế giới xuất bản học thuật để có thể mang lại lợi ích lớn hơn cho các nhà nghiên cứu và cộng đồng khoa học. Bên cạnh sự ủng hộ với tầm nhìn của Plan S trong công bố khoa học mở, đại diện của Springer Nature và ResearchGate cũng đồng thời hướng tới cải thiện tương tác, hợp tác học thuật cho các nhà khoa học, hỗ trợ nâng cao mức độ độ phủ sóng của các nghiên cứu thông qua nền tảng chia sẻ của ResearchGate. Đó là mục tiêu mà chương trình hợp tác này mong muốn.

Tổng thể, thế giới khoa học sẽ hướng đến một môi trường mở hoàn toàn với khả năng tương tác cao giữa các nhà khoa học từ mọi nơi trên thế giới. Vai trò của quỹ tài trợ vì thế cũng rất quan trọng trong hỗ trợ các nhà nghiên cứu và thúc đẩy giới hạn khoa học. Hiện tại, thành công của phong trào Open Access chính là một trong những bước đầu tiên để hướng đến tương lai đó.


Bài liên quan:


Ý kiến bạn đọc (0):