CSDL NVSS: tác giả Việt nam có bài công bố khoa học Scopus, ISI, Nafosted

Nguồn “phụ thu” của các khoa học gia hạng “sao”

SSHPA (5-7-2019)—Ngày 2-7, tác giả Tom Chivers đặt vấn đề về việc liệu các nguồn thu nhập khác của giới khoa học có thể gây ra xung đột lợi ích trong các nghiên cứu mà họ tiến hành và xuất bản hay không (Nature 571, 20-23 (2019); doi: 10.1038/d41586-019-02041-5).

Đây là câu hỏi rất xác đáng, và không phải lúc nào cũng dễ trả lời. Với ngành y thì quy tắc rất chặt, phổ biến và được sử dụng rộng rãi từ lâu. Nhưng với ngành ở ranh giới gần, dầu vậy không thực sự thuộc địa hạt y học—cụ thể ở đây là ngành tâm lý học—thì quy tắc khá lỏng lẻo.

Bài viết rất thú vị, và độc giả quan tâm tới cuộc tranh cãi nảy lửa này có thể đọc (miễn phí) ở đây: https://www.nature.com/articles/d41586-019-02041-5

Tuy nhiên, thông tin SSHPA khai thác và muốn đề cập tới trong bài này là về chi phí để mời một nhà khoa học có tiếng tăm xuất hiện và trao đổi, diễn văn tại sự kiện của giới học thuật và kinh doanh. Đây là một nguồn thu không nhỏ, nhưng rất khó tìm hiểu, của giới khoa học.

Theo tìm hiểu của Chivers, một tác giả như Jean Twenge với lượng trích dẫn sơ bộ xem qua Google Scholar khoảng 35000 lượt (https://scholar.google.fr/citations?user=YsAsEXUAAAAJ), có thể đặt hàng nói chuyện với mức giá khoảng 20.000-30.000 đôla một lần.

Mức giá cho các nhà nghiên cứu tâm lý hạng “sao”, mà Nature liệt kê gồm những tên tuổi như: Jonathan Haidt, Angela Duckworth, Barbara Fredrickson, Amy Cuddy, Philip Tetlock, Carol Dweck, và David Yeager, có mức dao động từ 10.000 tới 100.000 đôla cho một lần xuất hiện.

Thông thường nếu giá tiền “tâm sự” ở trường đại học trung bình khoảng 20.000 đôla, thì giá nói chuyện trong sự kiện của doanh nghiệp sẽ khoảng gấp đôi, tức 40.000 đôla/lần.

Ngay cả khi không có bài phát biểu thì sự xuất hiện của nhân vật khoa học tầm cỡ Twenge cũng tốn phí của nhà tổ chức từ 5.000-15.000 đôla cho mỗi lần.

Như thế có nghĩa là lợi ích kinh tế của việc trở thành nhà khoa học hạng “sao” rất lớn. Họ không khó khăn gì để trở thành triệu phú, và vào giới siêu giầu (với định nghĩa ngưỡng 30 triệu đôla).

Nhưng làm thế nào để lọt vào nhóm khoa học gia elite này?

Câu trả lời khá đơn giản: bài báo trên các tạp chí hạng sao. Hiện nay, hạng này thường được gán với “Impact Factor” (hệ số tác động của ISI Web of Science). Tất nhiên, có những hệ quy chiếu khác nữa, nhưng phức tạp quá thì thường chỉ có giới chuyên gia sử dụng, còn nói chung xã hội chỉ quan tâm “Impact Factor” mà thôi (một phần vì nó cũng rất dễ hiểu).

Như vậy có thể thấy, cơn khát và nghiện “Impact Factor” còn lâu mới dứt được. Càng nói nhiều, càng chê trách, dường như người ta lại càng nghiện. Thậm chí, có vẻ chính các nhà khoa học lại nghiện con số này nhất, đặc biệt là khi đằng sau nó là những khoản thu nhập hấp dẫn như Nature vừa công bố.


Bài liên quan:


Ý kiến bạn đọc (0):