CSDL NVSS: tác giả Việt nam có bài công bố khoa học Scopus, ISI, Nafosted

Bình duyệt khoa học: Đánh giá công tâm các tên tuổi lớn

SSHPA (15-02-2020) — Khi còn đang làm tiến sĩ, tác giả Jeff C. Clements (Department of Fisheries and Oceans Canada) được mời bình duyệt bản thảo do một nhóm tác giả cực kỳ uy tín thực hiện. Clements đã đánh giá bản thảo rất cẩn thận và ông cho rằng nghiên cứu này mang lại nhiều thông tin mới và quan trọng cho giới nghiên cứu. Tuy nhiên, sau khi được xuất bản, bài nghiên cứu đã phải nhận nhiều chỉ trích nặng nề vì số lượng mẫu quan sát thấp và không đáng tin cậy.

Suy ngẫm kĩ tại sao mình lại bỏ sót các chi tiết quan trọng như vậy, Clements đã nhận ra rằng chính danh sách tác giả uy tín, cùng những câu chuyện thuyết phục của họ đã làm ông mờ mắt. Đúc rút lại trong bài Don't let big names and impressive stories influence your peer review trên Nature Index, Clements đã đưa ra các lời khuyên để tránh bị ảnh hưởng bởi những câu chuyện đầy cảm hứng đến từ tác giả hàng đầu khi là tham gia công tác bình duyệt.

(Nguồn: Image by mohamed Hassan from Pixabay)

Đầu tiên và quan trọng nhất là đảo lộn trật tự đọc. Hầu hết các hướng dẫn cho nhà phê bình khoa học đều đề xuất việc đọc lần lượt bản thảo từ đầu đến cuối, nhưng theo Clements, ta nên bắt đầu từ phần Phương pháp nghiên cứu (Methodology) để đảm bảo tính chặt chẽ của bài nghiên cứu. Việc bắt đầu từ phần Phương pháp nghiên cứu giúp nhà phê bình đánh giá sự phù hợp của kích thước mẫu, của thiết kế nghiên cứu, của phân tích thống kê trước khi đọc cách tác giả diễn giả dữ liệu và bình luận của họ.

Khi phương pháp nghiên cứu đủ vững chắc, Clements thường tiếp tục đến phần Kết quả (Results) và Diễn giải dữ liệu (Interpretation of the data), và tiếp sau đó là Giới thiệu (Introduction) và Thảo luận (Discussion).

Ngoài ra, nhà bình duyệt có thể đọc phần Tóm tắt (Abstract) đầu tiên nhằm đảm bảo bài nghiên cứu thuộc đúng lĩnh vực chuyên môn của mình. Nhưng hãy cố gắng tránh đọc tên tác giả trước, bởi bạn sẽ rất dễ rơi vào cái bẫy “tác giả uy tín”.

Lời khuyên thứ 2 là hãy giấu đi danh tính của tác giả. Hiện nay, nhiều tạp chí cũng đã áp dụng hình thức bình duyệt khoa học đóng 2 chiều (double blind peer review), để tạo ra sự công bằng nhất có thể cho quá trình bình duyệt.

Bên cạnh đó, Clements cũng đề xuất áp dụng mạnh hơn đăng kí trước (preregistration) một nghiên cứu để đảm bảo thiết kế, phương pháp của nó là đúng. Để có thể tạo tiền đề cho việc đăng kí trước này, các nhà xuất bản cũng nên gửi phần Phương pháp nghiên cứu cho các nhà bình duyệt.


Bài liên quan:


Ý kiến bạn đọc (0):