CSDL NVSS: tác giả Việt nam có bài công bố khoa học Scopus, ISI, Nafosted

Con đường kỳ lạ đến với ấn phẩm uy tín của cậu bé 7 tuổi

SSHPA (27-02-2020; Nguyễn Thị Linh) — Hiện nay, các bạn trẻ tham gia công bố khoa học khoa học đã dần trở nên thường xuyên hơn, điển hình là các em học sinh tiểu học ở Ba Lan, cô bé Nora Louise Keegan, hay thậm chí xuất hiện tạp chí khoa học của riêng các bạn nhỏ tại Canada. Sự xuất hiện của các thần đồng này đã mang tới nhiều kết quả và quan sát thú vị. Đằng sau mỗi kết quả ấy cũng là những câu chuyện đặc biệt lí thú.

Trường hợp của Tristan Martin vào năm 2016 là một câu chuyện có phần phi chính thống hơn so với các đồng nghiệp trẻ tuổi của mình. Nhờ bố của mình là tác giả Alexandre Martin (University of Kentucky), một bài viết của Tristan đã được gửi tới tới một tạp chí thuộc danh sách những ấn phẩm ‘rởm’ của Jeffrey Beall, International Journal of Comprehensive Research in Biological Sciences (hiện đã không còn tồn tại).

Các phiên bản bài báo của Tristan Martin (Nguồn: A. Martin & T. Martin, 2016)

Alexandre Martin đã sửa lại một cuốn sách nhỏ được viết bởi Tristan Martin (khi đó bảy tuổi) về loài dơi. Một trích đoạn trong bài viết “Dơi là loài động vật rất tuyệt!”, và tổng thể bài chỉ vỏn vẹn 153 từ. Mặc dù đã tham khảo qua về việc xuất bản nhưng ông không nghĩ rằng bài viết sẽ được chấp nhận ngay lần thử đầu tiên! Bài báo đã được chấp nhận sau những sửa đổi nhỏ, và nhà xuất bản yêu cầu trả phí 60 đô la. Alexandre đã sẵn sàng trả lệ phí, nhưng vợ ông đã ngăn lại vì bà cho rằng các hệ quả do xuất bản trên một tạp chí như vậy là không đáng.

Tuy nhiên câu chuyện chưa dừng lại ở đó. Sau khi Alexandre Martin từ chối tiếp tục quá trình đăng bài, nhà xuất bản đã gửi cho ông bản sản xuất của một bài báo hoàn toàn khác, chỉ có tiêu đề, tác giả và hình ảnh là còn được giữ lại. Tuy nhiên, ông cũng nhanh chóng nhận ra rằng bài viết đó đã đạo văn từ hai nguồn khác nhau.

Sau trải nghiệm kì lạ này, chia sẻ với RetractionWatch, Alexandre đánh giá việc đăng bài trên các tạp chí ‘rởm’ này dễ mang tới những hệ quả ngắn hạn nhưng nguy hiểm như nó làm xuất hiện ‘khoa học rác’, thường được trích dẫn trên phương tiện truyền thông như những nghiên cứu khoa học nghiêm túc, hay nhiều tác giả xuất bản trên những tạp chí ‘rởm’ này chỉ để làm đẹp CV.

Cuối cùng, Tristan Martin cũng đã có một công bố khoa học trên một tạp chí uy tín hàng đầu do Wiley xuất bản, Learned Publishing. Cậu bé tham gia với vai trò là đồng tác giả với bố mình, chia sẻ kinh nghiệm tránh khỏi việc trở thành nạn nhân của những tạp chí kém uy tín trong bài viết A not‐so‐harmless experiment in predatory open access publishing.

Những tạp chí ‘rởm’ này có tác động tiêu cực và ảnh hưởng đến cộng đồng khoa học, Không chỉ với các nhà báo và công chúng, mà còn cho chính các nhà khoa học đôi lúc cũng mắc bẫy các tạp chí này. Vì thế, định nghĩa chuẩn về tạp chí rởm, các danh sách tạp chí rởm như Beall hay Cabell, các vụ lật tẩy, và các nỗ lực quản lý từ các quốc gia là rất cần thiết để ngăn chặn vấn nạn này. Đặc biệt, với một nền khoa học đang trong quá trình phát triển như Việt Nam, việc phân biệt và lựa chọn tạp chí xuất bản càng cần được nhận thức và chú trọng hơn.

*Tham khảo:

Martin, A., & Martin, T. (2016). A not‐so‐harmless experiment in predatory open access publishing. Learned Publishing, 29(4), 301-305, DOI: 10.1002/leap.1060.

Allison McCook. (2016). “Bats are really cool animals!” How a 7-year-old published a paper in a journal. RetractionWatch. URL: https://retractionwatch.com/2016/10/18/bats-are-really-cool-animals-how-a-7-year-old-published-a-paper-in-a-journal/

Nguyễn Thị Linh (Đại học Ngoại thương, Hà Nội)


Bài liên quan:


Ý kiến bạn đọc (0):