CSDL NVSS: tác giả Việt nam có bài công bố khoa học Scopus, ISI, Nafosted

Áp lực công bố đã bào mòn động lực nội tại để sản xuất khoa học tốt như thế nào?

SSHPA (18-03-2020) — Năng lực công bố là một yếu tố quan trọng trong con đường học thuật thành công của mỗi nhà nghiên cứu. Có thể thấy xu hướng trong nhiều lĩnh vực nghiên cứu hiện nay là giảm bớt các vị trí nghiên cứu toàn thời gian, vì vậy, để có thể cạnh tranh thì các nghiên cứu sinh ngày càng cần xuất bản các bài báo trong thời gian học tập để bồi đắp hồ sơ cho việc tìm kiếm vị trí sau tiến sĩ.

Theo cách này, xuất bản ngày càng phát triển vững chắc như một động lực cho cả các học giả mới và cũ. Điều này dường như có hiệu quả trong việc thúc đẩy quá trình sản xuất khoa học, mà theo một nghiên cứu, có sản lượng tăng gấp đôi cứ sau chín năm.

Là một người mới tiếp cận với giới hàn lâm và mô hình ‘publish or perish’, Alex Kusmanoff (RMIT University, Úc) cho rằng việc khuyến khích xuất bản chưa hẳn là một điều tốt hoàn toàn.

Sau khi có bằng tiến sĩ, Alex Kusmanoff nhận thấy mọi người trong giới học thuật đều rất quan tâm đến việc đạt được “sản phẩm đầu ra”. Khi bắt đầu hiểu rõ hơn về bối cảnh của giới học thuật và sự cần thiết phải công bố, thay vì sẵn sàng chia sẻ ý tưởng nguyên vẹn như ban đầu, ông ngày càng ngần ngại. Thay vì lên kế hoạch cho các bài báo theo ý định cá nhân, ông lại chú ý đến các yêu cầu tối thiểu để phù hợp với yêu cầu xuất bản.

Ví dụ, vấn đề cắt lát salami nghiên cứu để đăng ở càng nhiều ấn phẩm càng tốt là một trong những hệ quả được của xu thế ‘publish or perish’ này. Tuy nhiên, mô hình này cũng có thể có những tác động không có ích khác. Ngoài ra, từ trải nghiệm cá nhân, Alex Kusmanoff cũng nhận thấy trong môi trường làm việc mà mỗi người người đánh giá phần lớn bởi số lượng ấn phẩm sản xuất, nhu cầu (hay sự “khuyến khích”) để xuất bản đã thay đổi thái độ các tác giả tiếp cận công việc cũng như cách họ bảo vệ thành quả nghiên cứu.

Về cơ bản, khi một động lực bên ngoài (như là việc thăng chức, tiền bạc) được đưa ra để thực hiện một hoạt động (công bố) vốn đã được thúc đẩy từ bên trong (mỹ cảm khoa học), thì động lực bên ngoài đó có thể làm thay đổi động lực nội tại, với kết quả là hiệu suất của hoạt động bị suy giảm. Đó là lý do gây ra nghịch lý: Khuyến khích có thể làm suy yếu năng lực công bố.

Thật khó để đưa ra một giải pháp cho vấn đề phức tạp này. Tuy nhiên, dưới góc độ là một người làm chính sách, tác giả Alex Kusmanoff gợi ý các nhà khoa học lão làng, với ít áp lực phải công bố hơn, có thể nỗ lực củng cố các tiêu chuẩn nghiên cứu thực tiễn, và xây dựng mô hình hoạt động đề cao tính hợp tác và chia sẻ ý tưởng.

*Tham khảo:

Alex Kusmanoff. (2019). The hidden costs of publication metrics: Can the pressure to publish crowd out our intrinsic motivations to produce good science?. Nature Behavioural and Social Sciences. URL: https://socialsciences.nature.com/users/320539-alex-kusmanoff/posts/54519-the-hidden-costs-of-publication-metrics-can-the-pressure-to-publish-crowd-out-our-intrinsic-motivations-to-produce-good-science

Nguyễn Thị Linh (Đại học Ngoại thương, Hà Nội)


Bài liên quan:


Ý kiến bạn đọc (0):