CSDL NVSS: tác giả Việt nam có bài công bố khoa học Scopus, ISI, Nafosted

Tháp nhu cầu và có đáng để nhà khoa học bị trách cứ?

SSHPA (08-09-2020; Trương Tuấn Ngọc) — Nói một cách công bằng, xã hội Việt Nam phần lớn người dân còn nghèo. Ở đáy của cái “tháp nhu cầu” thì nhu cầu xã hội mình mới ở mức là ứng dụng những công nghệ đã có sẵn vào làm kinh tế. Cứ từ từ đầu tiên là chưa có gì, xong rồi dần dần cải tiến “nội địa hóa”. Như mua máy móc về lắp ô tô như Trường Hải, quan điểm cá nhân thì mình nghĩ nó hợp lí, điều tích cực là doanh nghiệp giờ cũng bắt đầu nhận thức về điều đó chứ không chỉ mua đi bán lại đơn thuần. Thế nên ai có kiến thức kĩ thuật, chịu khó quan sát, học hỏi kinh tế thị trường thì có thể thành công cũng không quá bất ngờ, và xã hội cần nhiều người hơn thế.

(Nguồn: Wikimedia)

Cải tiến xong rồi mới tới nhu cầu sáng tạo ra cái mới. Cái mới ở đây đầu tiên là những hiểu biết mới (tri thức) rồi sau đó mới dẫn tới công nghệ. Tri thức thì là thứ vô hình, không cầm nắm được nên người ta cần phải ghi chép lại. Thời xưa thì ghi trong sách giấy, đóng ống quyển, còn giờ thì là trong các tập san khoa học hay bằng sáng chế. Đó là công việc thuần túy của nhà khoa học. Nhưng vì nhà khoa học cũng là một trí thức, nên họ có thể đóng góp cho xã hội với vai trò tư vấn công nghệ, tri thức (ví dụ tư vấn cho bà con nên trồng cái gì, vào thời điểm nào với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu đã biết). Điều đó sẽ thúc đẩy xã hội chất lượng hơn dù họ không trực tiếp đóng góp ra sản phẩm gì đó cụ thể.

Phân tích rạch ròi vậy để phân biệt việc chê bai nhà khoa học không làm được gì (dù đúng là có những người không làm gì thật) là không công bằng vì đó không phải là vai trò của họ. Trong xã hội, mỗi người có vai trò riêng nên điều đầu tiên cần làm là trả lại cho nhau đúng vai trò của nó, vì một nghề cho chín còn hơn chín nghề. Đó là, khuyến khích những người có thiên hướng kĩ thuật hiểu biết thêm về kinh tế để ứng dụng những công nghệ đã chín vào tạo ra giá trị lợi nhuận và để nhà khoa học làm đúng vai trò là người phát minh, kiến tạo tri thức.

Để làm xã hội thay đổi nhận thức vậy, không có công cụ nào tốt hơn là qua truyền thông, báo chí và không ai có thể có những điều kiện thuận lợi hơn để giúp cho một xã hội tiến bộ đi lên ngoài các nhà báo. Đây cũng là điều mà nghề báo nên làm thay vì quá sa đà vào một vài điều nhỏ nhặt, một vài tin nóng giật gân.

***

Note: Bài quan điểm được tác giả Trương Tuấn Ngọc đăng trên Facebook cá nhân. SSHPA đăng tải lại với sự cho phép của tác giả.


Bài liên quan:


Ý kiến bạn đọc (0):