CSDL NVSS: tác giả Việt nam có bài công bố khoa học Scopus, ISI, Nafosted

Truyền thông khoa học trong thời kỳ COVID-19

SSHPA (09-09-2021) — Tạp chí Science đã có bài viết tổng quát về công bố khoa học trong thời kỳ COVID-19 với tựa đề No revolution: COVID-19 boosted open access, but preprints are only a fraction of pandemic papers [1].

Kể từ đầu năm 2020, cộng đồng khoa học đã rất nỗ lực để mang thông tin mới nhất về COVID tới độc giả. Các nhà xuất bản tuyên bố gỡ bỏ rào cản truy cập bài báo nghiên cứu. Số lượng các bài nghiên cứu gia tăng mạnh lên tới hơn 530000 bài báo các loại, bao gồm cả preprints lẫn bài tạp chí. Trong đó, số lượng preprints về COVID-19 cũng tăng đột biến so với trước đại dịch. Ví dụ có tới 2000 preprints được gửi tới medRxiv hàng tháng từ tháng 1 tới tháng 5 năm 2020. Thời gian bình duyệt đối với các nghiên cứu về COVID cũng giảm rõ rệt xuống trung bình 90 ngày.

Mặc dù vậy, dấu hỏi về chất lượng vẫn được đặt ra khi một số vụ việc rút bài, thậm chí rút preprints vẫn xảy ra [2,3]. Bên cạnh đó, điều tra sơ bộ cho thấy chất lượng phản biện của các bài cáo COVID cũng nhẹ nhàng hơn.

Phân tích dựa trên CSDL của Dimensions và Unpaywall cho thấy, chỉ có khoảng 5% số công bố về COVID-19 có xuất phát điểm là preprints. Sau hơn 1 năm rưỡi chống chọi với dịch bệnh, số bản thảo preprint hàng tháng trên medRxiv cũng dần quay về mức 600 bản thảo, với khoảng phân nửa là về COVID.

Nỗ lực để mang các giá trị khoa học tốt nhất tới công chúng trong thời kỳ COVID là rất đáng ghi nhận [4]. Tuy nhiên, các vấn đề hệ trọng khác như biến đổi khí hậu cũng cần được ‘mở’ tương tự để chúng ta có thể nhận thức rõ hơn về mức độ nghiêm trọng.

Tài liệu tham khảo:

[1] Brainard J. (2021). No revolution: COVID-19 boosted open access, but preprints are only a fraction of pandemic papers. Science, DOI: 10.1126/science.acx9058

[2] Vuong QH. (2020). Reform retractions to make them more transparent. Nature, 582(7811), 149.

[3] Nguyen TL. (2020). Một bản thảo về virus corona trên bioRxiv bị rút: Khoảnh khắc quan trọng đối với xuất bản học thuật. SciComm SSHPA. URL: https://sc.sshpa.com/post/5617

[4] Vuong QH. (2018). The (ir)rational consideration of the cost of science in transition economies. Nature Human Behaviour, 2(1), 5.


Bài liên quan:


Ý kiến bạn đọc (1):

  • Trả lời Phạm Thanh Hà (9/12/2021 6:00 PM): Dự án STOP Spillover tuyển Chuyên gia nghiên cứu động vật hoang dã, Thú nuôi và Dịch tễ học. Thông tin chi tiết: https://ngocentre.org.vn/files/20210908-stop-spillover-tor-country-team-member-vietnam-wle.pdf